Η σημασία των χρόνιων παθήσεων για το σύστημα υγείας στην Ελλάδα και η διαχείριση τους μέσω ενός συστήματος ολοκληρωμένης φροντίδας υγείας

Εισαγωγή: Οι χρόνιες παθήσεις αποτελούν έναν σημαντικό παράγοντα και πρόκληση που επηρεάζει την υγεία του πληθυσμού και το σύστημα υγείας στην Ελλάδα. Η διατριβή αναζητά να διερευνήσει τη σημασία των χρόνιων παθήσεων για το σύστημα υγείας στην Ελλάδα, καθώς και τις δυνατότητες διαχείρισής τους μέσω ενός συστήματος ολοκληρωμένης φροντίδας υγείας. Επιπλέον, η διατριβή εξετάζει τις ομοιότητες και τις διαφορές μέσα από την ανάλυση της βιβλιογραφίας, των στατιστικών δεδομένων και της εμπειρίας από την πράξη, για να προσφέρει νέα ερευνητικά ευρήματα και προτάσεις για τη βελτίωση της διαχείρισης των χρόνιων παθήσεων.
Μεθοδολογία: Η μεθοδολογία που χρησιμοποιήθηκε εστίασε στη χρήση ηλεκτρονικού ερωτηματολογίου που απευθύνθηκε σε επαγγελματίες υγείας στην Ελλάδα. Η συλλογή των δεδομένων έγινε μέσω διαδικτυακής πλατφόρμας. Τα δεδομένα που συλλέχθηκαν αναλύθηκαν με το στατιστικό πρόγραμμα SPSS για να εξαχθούν συμπεράσματα σχετικά με τις αντιλήψεις, τις πρακτικές και τις ανάγκες των επαγγελματιών υγείας αναφορικά με τη διαχείριση των χρόνιων παθήσεων και την ολοκληρωμένη φροντίδα. Από την ανασκόπηση της βιβλιογραφίας, αναδείχθηκε ότι η μεθοδολογία θα περιλάμβανε ως βασική επιλογή το μοντέλο ολοκληρωμένης φροντίδας ICCC του ΠΟΥ και το ερωτηματολόγιο «The use of chronic care models elements survey» για τις χρόνιες παθήσεις, διαμορφωμένο κατάλληλο για την Ελλάδα. Για την απάντηση του ερευνητικού προβλήματος καταρτίστηκε ένα κριτήριο εφαρμοσιμότητας 17 σημαντικών ερωτήσεων για τη δυνατότητα εφαρμογής ενός μοντέλου ολοκληρωμένης φροντίδας.
Αποτελέσματα: Με βάση την ανάλυση των δεδομένων προέκυψε ότι οι επαγγελματίες υγείας αναγνωρίζουν τη σημαντική πίεση που ασκούν οι χρόνιες παθήσεις στο σύστημα υγείας. Επίσης, συμφωνούν ότι αναδεικνύονται προκλήσεις στη διαχείριση, όπως η έλλειψη πόρων, η έλλειψη διατομεακής και διεπιστημονικής συνεργασίας, η έλλειψη εκπαίδευσης και ενημέρωσης του πληθυσμού αλλά και των ασθενών. Επιπλέον, υπάρχει άμεση ανάγκη απόκρισης του συστήματος για την προσαρμογή των συστημάτων υγείας ώστε να προσφέρουν ολοκληρωμένη φροντίδα και να ανταποκρίνονται καλύτερα στις ανάγκες των ασθενών με χρόνιες παθήσεις. Στην έρευνα συμμετείχαν 246 άτομα από την Ελλάδα. Για την Ελλάδα το δείγμα είναι σημαντικό και αντιπροσωπευτικό (Cronbach’s Alpha 0.940). Τα αποτελέσματα ανέδειξαν ότι η ολοκληρωμένη φροντίδα αποτελεί κυρίαρχη επιλογή αλλά είναι σε εμβρυακό στάδιο. Η ενδοσκόπηση του συστήματος υγείας εμφανίζει ότι υπάρχουν σοβαρές ελλείψεις σε κρίσιμους τομείς όπως το προσωπικό, οι υγειονομικές υποδομές, οι κοινωνικές δομές (Κοινότητα) ενώ υπάρχει τεράστια έλλειψη στην υποστηρικτική και παρηγορητική φροντίδα, καθώς και στην συνεχή φροντίδα. Η εφαρμογή της τεχνολογίας υστερεί και οι δομές της Κοινότητας δεν συνδέονται με την πρωτοβάθμια φροντίδα. Η τελευταία εξακολουθεί να είναι ο βασικός πυλώνας και η εφαρμογή του μοντέλου ICCC του ΠΟΥ είναι δυνατό να αναπτυχθεί σε αυτή τη βάση.
Συνεισφορά και πρωτοτυπία: Η συνεισφορά και πρωτοτυπία της διατριβής βρίσκεται στην ενδυνάμωση της κατανόησης της σημασίας των χρόνιων παθήσεων για το σύστημα υγείας στην Ελλάδα και στην διαχείρισή τους μέσω ενός συστήματος ολοκληρωμένης φροντίδας υγείας. Επιπλέον, αποτυπώνονται συγκεκριμένες προκλήσεις και ανάγκες των συστημάτων υγείας, καθώς και η διατύπωση προτάσεων για βελτίωση της φροντίδας. Αυτές οι προτάσεις προάγουν την επίτευξη αειφορίας των συστημάτων υγείας και την βελτίωση της ποιότητας ζωής των ασθενών, ενισχύοντας έτσι την υγειονομική περίθαλψη στις δύο χώρες.
Συμπέρασμα: Η Ελλάδα πρέπει άμεσα να προχωρήσει στην υιοθέτηση ενός μοντέλου ολοκληρωμένης φροντίδας, κατάλληλα διαμορφωμένου για το συγκεκριμένο υγειονομικό σύστημα, ενώ η πρόταση της μελέτης είναι η εφαρμογή του ICCC του ΠΟΥ για τις χρόνιες παθήσεις. Τα επιτυχημένα πειραματικά μοντέλα από τη βιβλιογραφία υποδεικνύουν ότι η μετάβαση στο νέο μοντέλο θα είναι εξαιρετικά αργή και μακροχρόνια, απαιτεί ισχυρή πολιτική βούληση, ενώ δεν θεμελιώνεται η βελτίωση των οικονομικών του συστήματος. Τα αποτελέσματα θα προκύψουν σε όρους δημόσιας υγείας.